Gemoroy malhami (maz) va shamchalar: qachon yetarli, qachon shifokorga borish kerak
Tatarinov Konstantin Yevgenyevich — Moskvadagi xirurg-koloproktolog, 2011-yildan beri ishlaydi.
- Malham (maz), krem va shamchalar belgilarni yengillashtiradi, lekin gemoroy sababini yo‘qotmaydi.
- 1–2 bosqichlarda ular ovqatlanish va ich kelishini me’yorlash bilan birga kurs sifatida yordam berishi mumkin.
- Qon ketishi, to‘satdan paydo bo‘lgan qattiq og‘riqli tugun yoki davolashdan natija bo‘lmasa — kutmasdan shifokorga ko‘rining.
Malham nima qila oladi va nima qila olmaydi
Malhamlar va kremlar to‘g‘ridan-to‘g‘ri muammoli joyga surtiladigan mahalliy vositalardir. Ular asosan surtilgan joyda ta’sir qiladi va belgilarni ancha tez kamaytirishi mumkin. Lekin teri qichishishi va allergiya har qanday vositada bo‘lishi mumkin.
Malham nima qila oladi
- shish va yallig‘lanishni kamaytirish — tugun kichrayib, yumshoq bo‘lib qoladi;
- og‘riq, qichishish va achishishni vaqtincha kamaytirish (mahalliy anestetiklar, masalan, lidokain yoki benzokain hisobiga);
- shilliq qavatdagi mayda yoriqlarning bitishiga yordam berish.
Malham nima qila olmaydi
- 3–4 bosqichda tashqariga chiqadigan tugunlarni kichraytirish yoki joyiga qaytarish;
- kattalashgan tugunni «so‘rib yuborish» — bunday malham yo‘q;
- shishdan keyin qoladigan teri burmasini olib tashlash;
- katta qon laxtasini tez yo‘qotish.
Malhamlar qanday guruhlarga bo‘linadi
Ruscha sahifada ham, bu yerda ham aniq dori nomlari ataylab keltirilmaydi: dorixonada tarkibidagi ta’sir qiluvchi moddaga qarang. Ko‘p vositalar aralash — bitta malhamda bir nechta komponent bo‘ladi, shuning uchun tarkibni to‘liq o‘qing.
| Guruh | Nimaga yordam beradi | Cheklovlar |
|---|---|---|
| Anestetikli (og‘riqni kamaytiruvchi) | Og‘riq, qichishish va achishishni tez kamaytiradi | Ta’siri vaqtincha, sababni yo‘qotmaydi |
| Gormonsiz yallig‘lanishga qarshi | Yallig‘lanish va shishni kamaytiradi | Tashqariga chiqadigan tugunlarni kichraytirmaydi |
| Gormonal (kortikosteroidli) | Yallig‘lanish, shish va og‘riqni kamaytiradi | Faqat qisqa kurs va faqat shifokor buyurganda; ikki gormonal vosita bir vaqtda ishlatilmaydi; teri zamburug‘ida muammoni kuchaytirishi mumkin |
| Geparinli | Tashqi tugun trombozida va shishda yordam beradi | Qon ketganda mumkin emas — qon ketishini kuchaytirishi mumkin; ko‘rikdan keyin ishlatiladi |
| Bitishga yordam beruvchi (dekspantenol, o‘simlik moylari) | Yoriq va shilliq qavat jarohatlarining bitishiga yordam beradi, terini himoya qiladi | Tugunlarni kichraytirmaydi |
Homiladorlik va emizish davrida malham faqat shifokor ko‘rigidan keyin tanlanadi; kuchli og‘riq qoldiruvchi vositalar shifokor bilan kelishmasdan ishlatilmaydi.
Malham yordam bermayaptimi?
Shikoyatlaringizni qisqacha yozing — dastlabki onlayn maslahat bepul.
Qarshi ko‘rsatmalar mavjud. Mutaxassis maslahati zarur.
Shamchalar va tabletkalar
Qisqa qilib aytganda: malham — tashqaridagi muammo uchun, shamcha — ichkaridagi muammo uchun. Shamcha anal kanal ichida eriydi, ya’ni ichki tugunlar va ko‘pincha qon ketish manbai joylashgan joyda ta’sir qiladi. Tashqi tugunlar, shish va qichishishda odatda malham yoki krem qo‘llaniladi. Aralash gemoroyda yoki gemoroy bilan birga yoriq bo‘lsa, ikkala shakl ko‘pincha birga buyuriladi.
Shamchalar ham tarkibiga ko‘ra guruhlarga bo‘linadi: og‘riqni kamaytiruvchi, gormonal va gormonsiz yallig‘lanishga qarshi, qon to‘xtatuvchi va bog‘lovchi, bitishga yordam beruvchi. Gormonal shamchalar faqat qisqa kurs bilan va shifokor buyurganda qo‘llaniladi.
Tabletkalar (venotoniklar) vena devoriga ta’sir qiladi va xurujda shish, og‘irlik va qon ketishini kamaytirishi mumkin. Ular odatda yolg‘iz emas, mahalliy vositalar va ich kelishini me’yorlash bilan birga buyuriladi. Tabletkalar tugunlarni ushlab turuvchi bog‘lamlarni tiklamaydi, ya’ni tugunlarni yo‘qotmaydi. Venotoniklarning ham nojo‘ya ta’sirlari va qarshi ko‘rsatmalari bor.
Har qanday bosqichda davolash asosi — yumshoq va muntazam ich kelishi: yetarli suv va o‘simlik tolasi (kletchatka), kuchanmaslik, hojatxonada uzoq o‘tirmaslik.
Qachon malham yetarli bo‘lishi mumkin
Agar belgilar birinchi marta paydo bo‘lgan, bir necha kunda o‘tib ketgan va qaytmayotgan bo‘lsa, kuzatish yetarli. 1–2 bosqichda kamdan-kam xurujlar bo‘lsa, ovqatlanish, ich kelishini me’yorlash va shifokor sxemasi bo‘yicha dori kursi ko‘pincha operatsiyasiz o‘tishga imkon beradi. Bosqichni faqat ko‘rikda aniqlash mumkin.
Qachon shifokorga borish kerak
Kutmang, proktologga ko‘rining, agar:
- to‘satdan qattiq, ko‘kimtir, keskin og‘riqli tugun paydo bo‘lsa — bu tromboz bo‘lishi mumkin; malham uni «so‘rib yuborishini» kutmang, ko‘pincha qabulning o‘zida kichik kesik orqali qon laxtasini olib tashlash tezroq yengillik beradi;
- qon ko‘p ketsa, takrorlansa yoki holsizlik paydo bo‘lsa;
- tugunlar tashqariga chiqib, kichraymasa;
- davolash yordam bermasa yoki belgilar tez-tez qaytsa;
- hojatdagi og‘riq va qon bir necha haftadan ortiq davom etsa — bu ko‘pincha gemoroy emas, anal yoriq bo‘ladi;
- anus yaqinida shish, og‘riq va isitma paydo bo‘lsa — bu paraproktit belgilari, malham bilan davolanmaydi, zudlik bilan ko‘rik kerak.
Malham yoki krem surtgandan keyin achishish, qizarish yoki toshma paydo bo‘lsa, vositani to‘xtating, terini salqin suv bilan yuving va shifokorga ko‘rining.
Qon ketganda kolonoskopiya haqida
Hojatdagi qon har doim ham gemoroy emas: sababi anal yoriq, polip yoki yo‘g‘on ichak o‘smasi bo‘lishi mumkin. Gemoroy va shunga o‘xshash holatlarning belgilari yo‘g‘on ichak o‘smalari bilan mos kelishi mumkin, shuning uchun kerak bo‘lsa, onkologiyani istisno qilish uchun kolonoskopiya buyuriladi. Agar kolonoskopiya natijalaringiz bo‘lsa, ularni onlayn maslahatda yuboring.
Hujjatlarni yuborishga tayyormisiz?
Kolonoskopiya natijalari va proktolog xulosasini WhatsApp yoki Telegramga yuboring.
Qarshi ko‘rsatmalar mavjud. Mutaxassis maslahati zarur.
Moskvada ko‘rik
Ko‘rikda bosqich aniqlanadi va boshqa sabablar istisno qilinadi. Shundan keyin davolash tanlanadi: ba’zan vositani almashtirish yetarli, ba’zan kichik muolaja kerak bo‘ladi. Qabul Moskvada: H-Clinic (8 Marta ko‘chasi, 6A-uy, 1-bino, «Dinamo» metrosi yaqinida) va MedEx (Kutuzovskiy prospekti, 34/14-uy, 7-bino, «Kutuzovskaya» metrosi yaqinida).
Qabul rus va ingliz tillarida o‘tkaziladi.
Boshqa shahar yoki davlatdan kelsangiz: Moskvada 3 kundan 10 kungacha bo‘lishni rejalashtiring, qabul va operatsiya bitta safarga sig‘adi. Dastlabki maslahat bepul va istalgan messenjerda o‘tadi.
Gemoroy bosqichlari va lazerli davolash haqida: proctolog-laser.ru/uz-gemoroy. Malhamlar haqidagi to‘liq maqola (ruscha): proctolog-laser.ru/mazi.
Bemorlarning video sharhlari
Shifokorning kanallari: VK: vk.com/tatarinovke · YouTube: youtube.com/@TheRickokot · Telegram: t.me/tatarinovke. Videolar rus tilida. Har bir holat alohida, natijalar individual.
Ko‘p beriladigan savollar
Malham gemoroyni butunlay davolaydimi?
Qon ketayotganda qaysi malhamni ishlatib bo‘lmaydi?
Malham yoki shamcha — qaysi biri yaxshiroq?
Malham yordam bermasa nima qilish kerak?
Malham yordam bergan bo‘lsa ham shifokorga borish kerakmi?
Qabul qaysi tilda o‘tkaziladi?
Moskvada necha kun bo‘lish kerak?
Moskvada ko‘rikka yoziling
Qabul rus va ingliz tillarida.
Qarshi ko‘rsatmalar mavjud. Mutaxassis maslahati zarur.
Konsultatsiya narxlari (rus tilida): proctolog-laser.ru/price.
Ushbu material tanishtirish uchun mo‘ljallangan va shifokorning yuzma-yuz konsultatsiyasini almashtirmaydi. Vosita va kurs faqat ko‘rikdan keyin shifokor tomonidan tanlanadi. Qarshi ko‘rsatmalar mavjud, mutaxassis maslahati zarur.